"Kunstgrasvelden zijn harder dan natuurgras, wat leidt tot meer blessures aan knieën en enkels."

Op de gemeenteraad van donderdag 23 april stond de aanleg van een voetbalveld in kunstgras op de agenda. Daarmee willigt het gemeentebestuur een jarenlange eis van N-VA Beernem in. Die kwam er op vraag van VVC Beernem, een bloeiende voetbalclub die vreest dat ze zonder kunstgrasveld leden zal verliezen. Toch vindt Groen een kunstgrasveld geen goede zaak: niet voor de financiën van de gemeente, niet voor het milieu en - het allerbelangrijkst- niet voor de gezondheid van de jonge voetballertjes.

Terwijl er in het betaald voetbal een duidelijke trend richting natuurgras is, wordt kunstgras bij amateurclubs alsmaar populairder. De reden is duidelijk: kunstgrasvelden zijn minder afhankelijk van weersomstandigheden en kunnen dus vaker gebruikt worden dan natuurgrasvelden. Bovendien kunnen ze ook bespeeld worden in de winter.  Daardoor verdwijnen de nadelen op de achtergrond. Maar die zijn er wel degelijk.

Een financiële aderlating

Zo zijn kunstgrasvelden veel duurder in aanschaf dan natuurgrasvelden. In het Beernemse meerjarenplan staat dit project ingeboekt op 550.000 euro — enkel de aanlegkost. De levensduur bedraagt 10 tot 15 jaar, waarna het veld vervangen moet worden. Onderhoud, vervanging van het vulmateriaal, ontmanteling en recyclage van de mat komen daar nog bij. De gemeentelijke milieuraad raamt de werkelijke levenscycluskost op 900.000 tot 1,4 miljoen euro over 20 jaar. De Vlaamse subsidie (Sport Vlaanderen, 20 %) dekt maximaal 110.000 euro — een tiende van de werkelijke kost.

Wat dit extra pijnlijk maakt: de gemeente investeerde de voorbije jaren al stevig in de voetbalvelden in natuurgras. In 2020 investeerde Beernem 50.000 euro in een beregeningsinstallatie voor sportpark Drogenbrood en 20.000 euro voor zo’n installatie in sportpark Overleie. In 2023 volgden waterputten, een geboorde bron en een sproei-installatie, samen goed voor bijna 60.000 euro. Die investeringen zijn nu weggegooid geld.

Slecht voor het milieu

De aanleg van 7.140 m² kunstgras op Drogenbrood is een rechtstreekse aanslag op het hemelwater- en droogteplan van onze gemeente. Kunstgras is juridisch een verharding. Beernem haalt vandaag slechts 11,38 % van zijn onthardingsdoelstelling — het Vlaamse gemiddelde is 42 %. Dit kunstgrasveld werkt ons eigen klimaatengagement actief tegen: het verlies aan waterinfiltratie, bodemleven en biodiversiteit staat haaks op de doelstellingen van het Lokaal Klimaat-en Energieplan.

Schadelijk voor de gezondheid

“We komen steeds meer te weten over de gevolgen van microplastics die in het milieu en ook in het menselijk lichaam terechtkomen. Dat maakt ons bezorgd over de negatieve impact op de gezondheid van de jonge voetballertjes”, aldus Jan Vanassche.

Volgens het Europees Agentschap voor Chemische Stoffen (ECHA) bevatten kunstgrasvelden naast microplastics ook PAK's (polycyclische aromatische koolwaterstoffen), zware metalen, ftalaten, benzothiazool en andere chemische stoffen. De concentraties liggen weliswaar onder de wettelijke grenswaarden, maar die grenswaarden zijn niet vastgesteld voor kinderen die er dagelijks urenlang op spelen.

Misschien moeten de ouders van de jeugdspelers zich eens de vraag stellen: “Wil ik mijn kind op een veld laten spelen dat verdachte chemische stoffen bevat die mogelijk schadelijk zijn voor zijn/haar gezondheid? “

Bovendien zijn kunstgrasvelden harder dan natuurgras, wat leidt tot meer blessures aan knieën en enkels. De wetenschappelijke consensus luidt dat ligamentaire letsels zonder contact vaker voorkomen op kunstgras. En bij warm en droog weer — net wanneer de club de extra bespeelbaarheid wil benutten — kan de oppervlaktetemperatuur van kunstgras oplopen tot 30 graden boven de omgevingstemperatuur, met risico op hitte-uitputting en verbranding.

Jan Vanassche besluit: “Uiteraard zijn we blij met een bloeiende voetbalclub die zowel jong als oud aan het sporten brengt. En we waarderen de inspanningen van het bestuur en de vrijwilligers om hun club verder te doen groeien. Maar wij vinden een kunstgrasveld daartoe geen goede oplossing. Er bestaan alternatieven — zoals een hybride veld met natuurgras versterkt door kunststofvezels — die meer speeluren bieden zonder verharding, zonder microplastics en zonder de verborgen kostprijs. Goed voor de club én voor het klimaat én voor onze kinderen. "