Nu de resultaten van het bodemonderzoek over de PFAS- vervuiling in Sint- Joris bekend zijn, is er meer duidelijkheid — maar geen geruststelling.

Nu de resultaten van het bodemonderzoek over de PFAS- vervuiling in Sint- Joris bekend zijn, is er meer duidelijkheid — maar geen geruststelling. Hoewel De Vlaamse Waterweg (DVW) stelt dat de vervuiling beperkt blijft tot het kanaaleiland, schrijft de Openbare Afvalmaatschappij (OVAM) in haar besluit dat verdere maatregelen nodig zijn en dat de afbakening van de vervuiling nog niet volledig vaststaat. Voor Groen blijven dan ook heel wat alarmbellen afgaan.

Na de vaststelling van PFAS-vervuiling in de bodem en het grondwater van het kanaaleiland in het najaar van 2023, liep er een beschrijvend bodemonderzoek in opdracht van OVAM. Dat is nu afgerond en de omvang van de verontreiniging grotendeels gekend. Vast staat dat de site gesaneerd moet worden, maar we vragen ons af hoe grondig dit zal gebeuren. Dat is des te belangrijker omdat de nabestemming van de site landbouw is waarvoor strenge normen inzake voedselveiligheid gelden. En tóch wil men hier verder slib aanvoeren, mogelijk vervuild met PFAS.  

Een tweede reden tot bezorgdheid is de geplande privatisering van het slibstort. De Vlaamse Waterweg, een overheidsinstelling, wil het slibstort overdragen aan De Groene Bocht BV, een consortium van DEME Environmental NV en Ghent Dredging NV. Groen vreest dat economische belangen zwaarder zullen doorwegen dan de gezondheid van de omwonenden en de bescherming van het milieu.

Die bezorgdheid is niet nieuw. Nog vóór de resultaten van het bodemonderzoek gekend waren, wou het consortium al herinrichtingswerken uitvoeren. “De wereld op zijn kop”, reageerde toenmalig raadslid Jan Vanassche.  “Het onderzoek naar de PFAS-vervuiling van bodem en grondwater is nog niet afgerond. En toch vraagt De Groene Bocht al een vergunning voor 150.000 kubieke meter grondverzet. “

Na heftig protest van Groen en de omwonenden via bezwaarschriften, een parlementaire tussenkomst van Vlaams parlementslid Mieke Schauvliege en ten slotte een negatief advies van de gemeente Beernem trok De Groene Bocht BV zijn herinrichtingsplannen in.

DVW laat in haar persbericht weten dat er een saneringsplan op tafel ligt. Maar dit plan moet eerst nog goedgekeurd worden door OVAM vooraleer de werken effectief kunnen starten. Gezien het eerste ontwerp van beschrijvend bodemonderzoek onvolledig was en DVW haar huiswerk opnieuw moest maken, zijn we benieuwd of DVW nu grondiger te werk zal gaan.

Het bodemonderzoeksrapport bevat bovendien nog een belangrijk aandachtspunt. Door de PFAS-verontreiniging van het grondwater kunnen schadelijke effecten optreden voor het ecosysteem en de levende organismen op het kanaaleiland. Welke gevolgen dat precies zijn, is vandaag nog onvoldoende duidelijk.

Ten slotte engageert DVW zich om na de sanering de omgeving nog enkele decennia te blijven monitoren, ook al is ze dan al lang geen uitbater meer. Allemaal signalen die ervoor zorgen dat we er niet echt gerust op zijn.

Intussen wachten de omwonenden nog op een brief van het Agentschap Zorg en Gezondheid waarin zal worden verduidelijkt welke voorzorgsmaatregelen al dan niet kunnen worden opgeheven, zoals het eten van groenten uit de eigen tuin of eieren van eigen kippen.

"Al deze elementen tonen aan dat er nog heel wat onzekerheden zijn", zegt gemeenteraadslid Nele Deslyper. "En wat als er in de toekomst opnieuw PFAS-vervuild slib wordt aangevoerd? Die kans is reëel, gezien de omvang van de PFAS-problematiek in Vlaanderen. Voor Groen blijft de definitieve sluiting van het slibstort daarom het beste en veiligste scenario. De gezondheid van mens en milieu moet op elk moment voorrang krijgen. Daarom zullen wij dit dossier met de grootste aandacht blijven opvolgen."